Aile Diş Hekimliği Neden Hâlâ Bekliyor? On Yıllık Bir Reform Vaadinin Hikâyesi

Aile hekimliği sistemi Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmetinin omurgası hâline geldi. Ağız ve diş sağlığında benzer bir yapı kurma fikri ise on yıldır gündemde. Yetkililer modeli defalarca açıkladı, pilot illerden ve on binlerce hekimden söz edildi. Ancak 2026'nın sonuna gelinirken aile diş hekimliği hâlâ ülke geneline yayılmış değil. Diş hekimleri, bu modelin hem işsizliğe hem de koruyucu ağız sağlığındaki açığa çözüm olabileceğini savunuyor.

On yıllık zaman çizelgesi

• 2016: Sağlık Bakanı Mehmet Müezzinoğlu döneminde, ağız ve diş sağlığında "aile hekimliği benzeri" bir yapılanmaya gidileceği açıklandı.
• Haziran 2020: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü yönergesiyle Ağız ve Diş Sağlığı Daire Başkanlığına aile diş hekimliği fizibilite çalışmalarını yürütme görevi verildi.
• Ağustos 2022: Projenin pilot illeri Eskişehir, Kırşehir ve Karabük olarak duyuruldu. Modelin ilk aşamada 2-12 yaş grubundaki çocuklara koruyucu ve tedavi edici hizmet vermesi, "her 2 bin çocuğa bir diş hekimi" düşecek şekilde toplam 10 bin diş hekimiyle yürütülmesi planlanıyordu.
• 7 Haziran 2023: Dönemin Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, kabine toplantısının ardından üç pilot ilde süren uygulamanın Türkiye geneline yaygınlaştırılacağını açıkladı.
• 2026: TDB ve muhalefet milletvekilleri, 12. Kalkınma Planı'nda yer aldığını belirttikleri 10 bin diş hekimi istihdamı ve aile diş hekimliği hedefinin hayata geçirilmediğini dile getiriyor.

Bakan ne demişti?

Koca, 2023'teki açıklamasında modelin ölçeğini şöyle anlatmıştı:

"Yaklaşık 10 bin kişiye bir aile diş hekimi olacak şekilde planladık. 8 ila 10 bin arası aile diş hekimi bu projede görev alacak. Bu alanda halihazırda görev yapan diş hekimlerimize ilaveten yeni alımlar da yaparak bu sayıyı tamamlamayı hedefliyoruz."

Açıklamaya göre randevular MHRS üzerinden alınacak, ebeveynler 0-12 yaş çocuklarının ağız ve diş taraması sonuçlarını e-Nabız'dan görebilecekti.

Üç yılda ne oldu?

Bakanlığın aile diş hekimliğinin bugünkü durumuna ilişkin kamuoyuyla paylaştığı güncel bir veri bulunmuyor. Ağrı Milletvekili Dr. Heval Bozdağ, 6 Kasım 2026'da Sağlık Bakanlığına yönelttiği soru önergesinde "Aile Dişhekimliği sistemine yönelik çalışmalar hangi aşamadadır?" diye sordu. Bozdağ, TDB verilerine dayanarak 2021-2026 yılları arasında yalnızca 6 bin 83 diş hekimi ataması yapıldığına dikkat çekti.

TDB Başkanı Fatih Güler de Haziran 2026'da yaptığı açıklamada, Kalkınma Planı'na yazılan 10 bin diş hekimi atamasının ve aile diş hekimliğinin hayata geçirilmesini talep etti. 3. dönem atama kurasında açılan 816 kadro, bu hedefin oldukça gerisinde kaldı.

Diş hekimleri neden bu modeli istiyor?

• Koruyucu hizmet: TDB'nin Mart 2024 raporuna göre Türkiye'de kişi başına yılda diş hekimine başvuru sayısı 0,41; gelişmiş ülkelerde 5. Düzenli kontrolün olmadığı bir sistemde hastalar çoğunlukla ağrı ya da kayıpla geliyor. Aile diş hekimliği, nüfusun belirli bir hekime kayıtlı olduğu ve düzenli takip edildiği bir yapı vaat ediyor.
• Çocuklar: Modelin ilk tasarımı 2-12 yaş grubunu merkeze alıyordu. Ağız sağlığı alışkanlıklarının kazanıldığı bu dönemde düzenli tarama, ileride gereken pahalı tedavileri azaltabilir.
• İstihdam: 8-10 bin aile diş hekimi kadrosu, kamuda iş bekleyen diş hekimlerinin önemli bir bölümünü sisteme katabilir. Bu sayı, son kurada diş hekimlerine açılan 816 kadronun on katı civarında.

Meslek örgütlerinin talebi net: Aile diş hekimliği için bir uygulama takvimi açıklanması, kadroların bu takvime göre planlanması ve pilot uygulamaların sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması. Dişhekimi Haber olarak Bakanlığın bu konudaki açıklamalarını takip etmeyi sürdüreceğiz.

Kaynaklar: Dental Haber (9 Ağustos 2022); Hürriyet ve Dentiss (7 Haziran 2023); Medimagazin (26 Haziran 2026); Habere Güven (6 Kasım 2026); Türk Dişhekimleri Birliği, "Dişhekimliği Eğitimi ve İnsangücü", Mart 2024.